DART trafił w Dimorphosa. Teraz czekamy na skutki uderzenia
27 września 2022, 07:27Pojazd DART (Double Asteroid Redirection Test) trafił w asteroidę Dimorphos. Był to pierwszy w historii test obrony Ziemi przed asteroidami. Do zderzenia doszło – zgodnie z założeniem – dzisiaj o godzinie 1:14. O tym, czy misja spełniła swoją rolę i udało się zmienić orbitę Dimorphosa wokół asteroidy Didymos przekonamy się za jakiś czas.
Twórca polskiej dendrochronologii krytycznie o odkryciu w Gdańsku
2 stycznia 2023, 11:23Twórca polskiej dendrochronologii, profesor Tomasz Ważny z UMK w Toruniu, poinformował, że Muzeum Gdańska, ogłaszając odkrycie śladów słowiańskiego osadnictwa z X wieku, zapomniało o jego badaniach z lat 90. Jak informowaliśmy, pod dawnym magistratem znaleziono pozostałości osadnictwa, a badania dendrochronologiczne pokazały, że pochodzą one z 930 roku. Profesor Ważny przypomina, że wraz z dwoma uczonymi już ponad dwie dekady temu przeprowadził podobne badania, które dały takie same wyniki. Jestem zdumiony konferencją prasową i rozmachem medialnego show wokół tego „odkrycia”, stwierdził uczony w rozmowie z PAP.
Słoń je to, co lubi. Dopiero zaczynamy poznawać preferencje dietetyczne tych ssaków
5 lipca 2023, 09:02Słonie żywią się roślinami, to wie każdy. Jednak naukowcy do dzisiaj dokładnie nie wiedzą, jakie konkretne rośliny zjadają te jedne z najbardziej popularnych dzikich zwierząt. Gdy rozmawiam z ludźmi, którzy nie są specjalistami, są zaskoczeni, że tak naprawdę nigdy nie mieliśmy pełnego obrazu tego, co słonie jedzą, mówi profesor Tyler Kartzinel z Brown University. Jeśli lepiej zrozumiemy, co je każdy z osobników, lepiej będziemy mogli chronić słonie, nosorożce czy bawoły, dodaje.
Lek na zapalenie stawów nadzieją dla nowo zdiagnozowanych chorych z cukrzycą typu 1.
7 grudnia 2023, 10:48Pierwsze na świecie testy kliniczne wykazały, że baricytynib, lek stosowany w przypadkach reumatoidalnego zapalenia stawów, może pomagać nowo zdiagnozowanym chorym na cukrzycę typu 1. Profesorowie Tom Kay i Helen Thomas z australijskiego St Vincent's Institute wykazali, że środek ten pomaga w uratowaniu pozostałych komórek komórek β wysp trzustkowych i zachowaniu tym samym zdolności organizmu do produkcji insuliny.
Julian Assange jest wolny. Zanim jednak wróci do domu, stanie przed amerykańskim sądem
25 czerwca 2024, 11:43Założyciel WikiLeaks, Julian Assange, opuścił brytyjskie więzienie i pod koniec tygodnia powinien znaleźć się w Australii. Najpierw jednak stanie przed amerykańskim sądem. Tym samym zakończyła się wieloletnia saga mężczyzny, o którego sprawie po raz pierwszy pisaliśmy w 2010 roku. Informowaliśmy wówczas, że władze USA chcą przesłuchać Assange'a, gdyż otrzymały informację, że w jego ręce trafiła olbrzymia ilość tajnych dokumentów, przekazanych mu przez analityka wywiadu, Bradleya Manninga.
Wpływ neonikotynoidów na pszczoły jest bardziej złożony niż sądzono. Są jak rak i starzenie się
17 stycznia 2025, 08:56Neonikotynoidy, pestycydy, które masowo zabijają owady – w tym pszczoły miodne – mają różny wpływ na różne części ciała trzmieli, donoszą badacze z Queen Mary University. Okazało się, że wpływ tych toksyn na owada jest różny w zależności od tego, czy dotyka tkanki mózgu, nóg czy cewek malpighiego, pełniących rolę nerek. Badacze wystawili trzmiele na działanie takiego stężenia klotianidyny, z jakim mogą spotkać się w rzeczywistości. Zetknięcie z tą rozpylaną na polach uprawnych toksyną prowadziło do dramatycznej zmiany aktywności genów, a 82% tych zmian jest specyficzna dla konkretnych tkanek.
Niewielka mutacja wystarczy, by nowy koronawirus zaatakował ludzi
13 czerwca 2025, 10:34Naukowcy, którzy badali jedną z grup koronawirusów – merbekowirusy – ostrzegają, że wystarczy niewielka mutacja, by jedna z ich podgrup była zdolna do zarażania ludzi i miał potencjał wywołania kolejnej pandemii. O zagrożeniu tym, odkrytym przez naukowców z Washington State University (WSU), California Institute of Technology (Caltech) i University of North Carolina, możemy przeczytać na łamach Nature Communications.
Nadciśnienie uszkadza mózg zanim jeszcze wzrośnie ciśnienie krwi
21 listopada 2025, 12:06Nadciśnienie to jeden z głównych czynników chorób i zgonów w krajach wysoko rozwiniętych. W Polsce zmaga się z nim około 11 milionów Polaków. Dotyka ono 0,4% dzieci i 35,2% osób dorosłych. Nie wszyscy z nich zdają sobie sprawę z problemu. A może on być bardziej poważny, niż się uważa. Naukowcy z Weill Cornell Medicine donieśli, że nadciśnienie wpływa negatywnie na naczynia krwionośne mózgu, neurony i istotę białą, a wpływ ten jest widoczny na długo zanim choroba wywołuje mierzalne zmiany ciśnienia krwi.
W cyklu menstruacyjnym zmianie ulega niemal 200 białek
20 kwietnia 2026, 14:27Trudno o bardziej podstawowy cykl biologiczny niż cykl menstruacyjny. Jest on jednak stosunkowo słabo rozumiany pod kątem zmian molekularnych. Jego opisu podjęli się Iben Riishede ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kopenhadze (Rigshospitalet), Stefan Stender i Jonas Ghouse z Uniwersytetu w Kopenhadze oraz inni naukowcy z ich uczelni i Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że wraz z cyklem zmienia się nie tylko poziom hormonów, ale również niemal 200 protein.
Zakażenie dróg moczowych – jak komórki czuciowe chronią nas przed poważną infekcją
6 sierpnia 2026, 08:40Zakażenia dróg moczowych należą do najczęstszych infekcji bakteryjnych na świecie – większość kobiet doświadcza ich przynajmniej raz w życiu. Towarzyszą im uciążliwe objawy: ból w podbrzuszu, pieczenie podczas oddawania moczu i silne parcie zmuszające do częstego korzystania z toalety. Od dawna podejrzewano, że ta zwiększona częstotliwość mikcji nie jest wyłącznie przykrą dolegliwością, lecz mechanizmem obronnym – im szybciej organizm wypłukuje bakterie z pęcherza, tym mniejsze ryzyko poważnej infekcji. Nie wiadomo było jednak, które konkretnie komórki nerwowe wykrywają zagrożenie i uruchamiają tę reakcję.
